انواع سلول های بنیادی

سلول های بنیادی

سلول های بنیادی پایه و اساس هر عضو و بافتی در بدن شما هستند. انواع مختلف سلول های بنیادی از نقاط مختلف بدن بوده یا در زمان های متفاوتی از زندگی ما شکل می گیرد. این سلول ها شامل سلول های بنیادی جنینی می باشد که فقط در اولین مراحل رشد (در جنین) و در انواع مختلف سلول های بنیادی اختصاصی بافت (در بالغان) دیده می شوند که در طی رشد جنین ظاهر می شوند و در بدن مان در طول زندگی باقی می مانند.

تمام سلول های بنیادی می توانند خود را دوباره بسازند (از خود نسخه بسازند) و متمایز شوند (به سلول های تخصصی تر تبدیل شوند). فراتر از این دو توانایی مهم این سلول های بنیادی، توانایی این سلول ها در حالت عادی و شرایط خاص، متفاوت می باشند. این موضوع باعث می شود که پژوهشگران از انواع سلول های بنیادی در تحقیقات خود استفاده کنند.

در این مطالعه ما به ۴ نوع مهم سلول های بنیادی زیر اشاره می کنیم:

  • سلول های بنیادی جنینی (Embryonic stem cells)
  • سلول های بنیادی اختصاصی بافت (Tissue-specific stem cells)
  • سلول های بنیادی مزانشیمی (Mesenchymal stem cells)
  • سلول های بنیادی پرتوان القاء شده (Induced pluripotent stem cells)

سلول های بنیادی جنینی (Embryonic stem cells)

سلول های بنیادی جنینی از توده سلول های داخلی بلاستوسیست بدست می آیند. بلاستوسیت، معمولاََ به شکل یک توپ توخالی می باشد و این سلول ها در انسان سه تا پنج روز پس از لقاح سلول تخم (توسط اسپرم) تشکیل می شود. یک بلاستوسیست انسانی به اندازه نقطه بالای حرف i انگلیسی است.

در تکامل طبیعی، توده سلول های داخلی بلاستوسیت، سلول های تخصصی تری ایجاد می کنند که باعث شکل گیری کل بدن از جمله تمام بافت ها و اندام های ما می شوند. با این حال، هنگامی که دانشمندان توده سلول های داخلی بلاستوسیت را استخراج می کنند، در شرایط ویژه آزمایشگاهی این سلول ها را رشد داده و در عین حال خصوصیات سلول های بنیادی جنین را حفظ می کنند.


بیشتر بخوانید: پیوند سلول های بنیادی،پیشرفت سرطان را کند می کند.


سلولهای بنیادی جنینی قوی و پرتوان هستند، به این معنی که می توانند باعث ایجاد هر نوع سلول در بدن به طور کامل می شوند، به جز جفت و بند ناف. این سلول ها بسیار ارزشمند هستند زیرا منبع تجدید پذیری را برای مطالعه سیر تکاملی، برای بیماری و آزمایش داروها و سایر روش های درمانی فراهم می آورند. سلول های بنیادی جنینی انسان در درجه اول از بلاستوسیست های ایجاد شده با لقاح آزمایشگاهی (IVF) نشات گرفته اند.

سلول های بنیادی اختصاصی بافت (Tissue-specific stem cells)

سلولهای بنیادی اختصاصی بافت (که به آن سلولهای بنیادی سوماتیک یا بالغ نیز گفته می شود) از سلول های بنیادی جنینی تخصصی تر هستند. به طور معمول، این سلول های بنیادی می توانند انواع مختلف سلول ها برای بافت یا اندامی خاص که در آن زندگی می کنند، تولید کنند. به عنوان مثال سلول های بنیادی خون ساز در مغز استخوان می توانند باعث ایجاد گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت ها شوند. با این حال، سلول های بنیادی خون ساز، سلول های کبدی، ریه یا مغز را تولید نمی کنند، و همچنین سلول های بنیادی در سایر بافت ها و اندام ها، گلبول های قرمز، سفید خون یا پلاکت را تولید نمی کنند.

برخی از بافت ها و اندام های بدن شما حاوی ذخایر کوچکی از سلول های بنیادی اختصاصی بافت هستند که وظیفه آن ها جایگزین کردن سلول هایی در بافتی است که در زندگی روزمره یا آسیب دیدگی از بین می رود، مانند پوست، خون و پوشش روده. یافتن سلول های بنیادی اختصاصی بافت در بدن انسان دشوار بوده و به نظر نمی رسد به همان راحتی سلول های بنیادی جنینی، خود را دوباره بسازند. با این حال، مطالعه این سلول ها باعث افزایش دانش عمومی ما در مورد سیر تکاملی طبیعی، تغییرات در پیری، آسیب بافتی و بیماری می شود.

سلول های بنیادی مزانشیمی (Mesenchymal stem cells)

ممکن است شما اصطلاح “سلول بنیادی مزانشیمی” یا MSC را شنیده باشید که به سلول های جدا شده از استروما، بافت پیوندی که بافت ها و اندام های دیگر را احاطه کرده، معروف است. سلول های با این نام با دقت بیشتری توسط بسیاری از دانشمندان “سلولهای استروما” خوانده می شوند. اولین سلول های بنیادی مزانشیمی کشف شده، قادر به ساخت سلول های استخوانی، غضروف و چربی بودند.

از آن زمان، آن ها از بافت های دیگر مانند چربی و خون بند ناف رشد کرده اند. به نظر می رسد سلول های بنیادی مزانشیمی، سلول های بنیادی و حتی سیستم ایمنی بدن را تحت عنوان درمان بسیاری از اختلالات، آزمایش می کنند، اما تاکنون شواهد کمی در مورد سودمند بودن این نوع سلول های بنیادی وجود دارد. دانشمندان به طور کامل نمی دانند که آیا این سلول ها در واقع سلول های بنیادی هستند یا خیر و یا چه نوع سلول هایی را می توانند تولید کنند. آن ها قبول دارند که همه MSC یکسان نیستند و ویژگی های آن ها بستگی به جایی دارد که در بدن از کجا آمده اند و چگونه جدا شده و رشد می کنند.


بیشتر بخوانید: زنبورعسل وراز جوانی سلول های بنیادی


سلول های بنیادی پرتوان القاء شده (Induced pluripotent stem cells)

سلول های بنیادی پرتوان (iPS)، سلول هایی هستند که در آزمایشگاه با تبدیل سلول های اختصاصی بافت مانند سلول های پوستی به سلول هایی مانند سلول های بنیادی جنینی، مهندسی شده اند. سلول های iPS ابزاری مهم برای کمک به دانشمندان در مورد کسب اطلاعات بیشتر در مورد سیر تکاملی طبیعی، ابتلا به بیماری و پیشرفت درمان هستند و همچنین برای ایجاد و آزمایش داروهای جدید و درمانی مفید می باشند.

در حالی که سلول های iPS بسیاری از ویژگی های یکسان سلول های بنیادی جنینی را دارند، از جمله توانایی ایجاد همه سلول های بدن، اما این دو سلول بنیادی دقیقاً یکسان نیستند. دانشمندان در حال بررسی این اختلافات هستند. به عنوان مثال، اولین سلول های iPS با استفاده از ویروس ها که نسخه های اضافی ژن ها را به سلول های اختصاصی بافت وارد کردند، تولید شدند. پژوهشگران در حال آزمایش بسیاری از روش های جایگزین برای تولید سلول های iPS می باشند تا در نهایت بتوانند به عنوان منبع سلول یا بافت برای درمان های پزشکی مورد استفاده قرار گیرند.