dna-brain

چه ارتباطی بین اسکیزوفرنی و ژن‌ها وجود دارد؟!

پژوهش های جدید، مغز افراد مبتلا به اسکیزوفرنی را مورد آزمایش قرار داده و اختلالی در الگوهای بیان ژن های مرتبط با چرخه ی خواب و بیداری را یافته است. در سراسر جهان، اسکیزوفرنی یکی از ۱۵ علل اصلی ناتوانی است که بر روی ۱ درصد از جمعیت جهان اثر می گذارد. با توجه به برخی از تخمین ها، در آمریکا تقریبا ۱ درصد از بزرگسالان (حدود ۳ میلیون نفر) ممکن است که در حال زندگی با بیماری اسکیزوفرنی باشند.

این بیماری علائم مختلفی دارد از جمله: اختلال در روند تفکر، احساسات و اخلاق اجتماعی. افرادی که به این بیماری دچارند، غالبا به بی خوابی نیز مبتلایند و چرخه‌ی خواب و بیداری آن ها دارای اختلال است. پژوهش های جدید ارتباط بین ریتم شبانه روزی -که به تنظیم چرخه ی خواب و بیداری می پردازد- و اسکیزوفرنی را بررسی می کند. ریتم های شبانه روزی برای بیان ژن و روشن و خاموش نمودن آن ها دارای پیامدهایی است. در مطالعات جدید یافته اند که زمان بندی بیان ژن ها در مغز افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی اند، به طور قابل توجهی مختل می شود.

Colleen McClung دارای مدرک ph.D، پروفسور رشته@ی روان پزشکی در دانشگاه Pittsburgh در پنسیلوانیا نویسنده ی ارشد این مقاله است. پروفسور McClung و همکارانش یافته هایشان را در ژورنال Nature Communications منشر نمودند.


بیشتر بخوانید:کمبود ویتامین D احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی را افزایش می دهد


مطالعه بر روی ساعت بیولوژیکی بدن در مغز

پروفسور McClung و تیمش داده های بیان ژن پس از مرگ ۱۵۰ نفر را به دست آوردند که ۴۶ نفر از آن ها مبتلا به اسکیزوفرنی بوده اند. هنگامی که این افراد جان باخته اند زیر سن ۶۵ سال بوده اند و محققان به زمان مرگ این افراد دسترسی داشته اند. پژوهشگران به طور خاص بیان ژن در dorsolateral prefrontal cortex (قشر خلفی جانبی پیش پیشانی) در مغز را مورد بررسی قرار دارند. این قسمت در مغز، در شناخت و حافظه نقش دارد.

اصطلاح “ریتم شبانه روزی”، تغییرات جسمی، روحی و رفتاری را که از یک چرخه در روز پیروی می کند را توصیف می نماید. ریتم شبانه روزی در ارتباط با ساعت بیولوژیک بدن است. این ریتم شامل “دستگاه زمان بندی ذاتی موجودات زنده […] متشکل از مولکول های خاص (پروتئین ها) است که در سلول های بدن به هم متصل اند. بیان ژن رفتار این پروتئین ها را تنظیم می کند. برخی از ژن ها در شب روشن شده و برخی در طول روز روشن می شوند.


بیشتر بخوانید:نقش کلیدی ساختار مغز در جنون


پروفسور McClung و تیمش در مطالعه ی اخیرشان، ریتم هایی را آزمایش کردند [و متوجه گشتند] که برخی از ژن ها در مغز افراد مبتلا به اسکیزوفرنی روشن و خاموش می شوند. آن ها این ریتم ها را با ریتم افرادی که دچار این بیماری نبودند مقایسه نمودند. از آن جایی که محققان از زمان مرگ افراد (روز یا شب بودن آن) اطلاع داشتند، دارای توانایی ابداع روشی آماری به منظور آشکار کردن الگوها در ریتم بیان ژن ها بودند.

چه گونه ریتم ژن مختل می گردد؟

پژوهشگران در مغز افراد مبتلا به اسکیزوفرنی اختلالاتی را در ریتم بیان ژن ها یافتند. برخی از این اختلالات بر روی عملکرد میتوکندری -یک اندامک داخل سلولی که مولد انرژی است- تاثیر گذار است. ژن ها [به طور معمول] ریتم خاصی ره به دست می آورند در حالی که ژن های درگیر در التهاب ریتم را از دست می دهند.

نویسنده ی ارشد این مطالعه یافته ها را با استفاده از همانند انگاری توضیح می دهد. او می گوید: “در یک خانه ی معمولی -مانند یک مغز سالم- چراغ ها در شب ها روشن می شوند ولی وسیله ای مانند یخچال باید دائما روشن باشد.” وی ادامه می دهد: “تاثیری که ما از اسکیزوفرنی بر روی مغز مشاهده نمودیم این بود که چراغ ها [در مثال خانه] دائما روشن و یخچال در شب ها از کار می افتاد.” علاوه بر این، هنگامی که محققین فقط فعالیت مغز افرادی را که در طول روز فوت کرده بودند، مورد بررسی قرار دادند، هیچ تفاوتی بین افرادی که دچار این بیماری بودند و افراد سالم مشاهده ننمودند. اگر چه، در افرادی که در شب جان باختند تفاوت های چشم گیری با افراد سالم مشاهده گشت.


بیشتر بخوانید:درمان جدید روان پریشی،بجای علائم،جهش های ژنتیکی را مورد هدف قرار می دهد.


رهبر مطالعات و استادیار رشته ی روان پزشکی در دانشگاه Pittsburgh، شخصی به نام Marianne Seney دارای مدرک ph.D توضیح می دهد: “اگر ما فقط به روشن بودن یخچال در روز دقت می نمودیم هیچ تفاوتی را مشاهده نمی کردیم اما در شب یک تفاوت وجود دارد.”

نویسندگان با تاکید بر اهمیت این یافته ها، اظهار داشتند که تحقیقات حول محور ریشه های ژنتیکی اسکیزوفرنی باید با تمرکز بیشتری به ریتم های شبانه روزی، انجام پذیرد.

پروفسور McClung بیان می کند:

مطالعه ی ما برای اولین بار نشان می دهد که اختلالات مورد توجهی در زمان بندی روزانه ی روشن یا خاموش بودن برخی زن ها وجود دارد که در بر دارنده‌ی این مسئله است که درک ما از این بیماری در سطح مولکولی می باشد.


بیشتر بخوانید:سلامت روان چیست؟!