diabete

چرا خطر ابتلا به سرطان در افراد دیابتی بیشتر است؟!

سال هاست دانشمندان به دنبال حل این معمای پزشکی اند: چرا افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ با افزایش خطر ابتلا به برخی از سرطان ها موجه اند؟ امروزه دانشمندان توضیحی معقول برای این واقعه ی عجیب ارائه می دهند. آن ها یافته اند که DNA بیشتر در معرض آسیب قرار دارد و هنگامی که میزان قند خون بالا باشد، این آسیب ها نسبت به حالت عادی میزان قند خون، کمتر جبران می شود و در نتیجه خطر ابتلای فرد به سرطان افزایش می یابد. پژوهشگران نتایج خود را در نشست انجمن ملی شیمی آمریکا (ACS) در پاییز ۲۰۱۹ ارائه خواهند داد.

John Termini دارای مدرک ph.D. و کسی که مسئول ارائه ‌ی این دستاوردها در نشست می باشد، می گوید: “سال هاست که می دانیم خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان برای افراد دیابتی ۲٫۵ برابر بیشتر [از مردم سالم] است.” این سرطان ها عبارتند از: سرطان تخمدان، سرطان سینه، کلیه و… وی ادامه می دهد: “با افزایش شیوع دیابت، احتمالا میزان سرطان نیز افزایش خواهد یافت.”


بیشتر بخوانید:آیا خوردن غذاهای محلی می تواند فشار خون و خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد؟


دانشمندان گمان می کنند که افزایش خطر ابتلا به سرطان برای افراد دیابتی ناشی از اختلال در تنظیم هورمونی است. Termini بیان می کند: “انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، به طور موثر گلوکز را در سلول منتقل نمی کند پس پانکراس دائما انسولین بیشتری ترشح می کند و شرایطی به نام hyperinsulinemia به وجود می آید. علاوه بر کنترل میزان قند خون، هورمون انسولین می تواند رشد سلول را تحریک کند که امکان دارد به سرطان منجر گردد. همچنین، اکثر مبتلایان به دیابت نوع ۲ دچار اضافه وزن نیز می باشند و بافت چربی اضافی آن ها میزان چربی بیشتری نسبت به افراد با وزن نرمال تولید می کند. این هورمون ها باعث ایجاد التهاب مزمن شده که با سرطان در ارتباط است.

Termini اظهار می کند: “متداول ترین تصور این است که افزایش سرطان مربوط به هورمون ها می باشد اما شواهد استواری دال بر این مسئله وجود ندارد.”


بیشتر بخوانید:آیا رژیم غذایی و ورزش بر عدم ابتلا به دیابت بارداری در مادران تاثیر دارد؟


Termini که امید شهر و پژوهشگر و درمانگر در مرکز تحقیقات و درمان سرطان است، در این باره نظر دیگری دارد. او می پندارد که بالا رفتن سطح قند خون که در دیابت مشاهده می شود، می تواند به DNA آسیب برساند که این موجب می شود ژنوم ناپایدار گردد و در نهایت به سرطان منجر گردد. بنابراین Termini و همکارانش به دنبال یک آسیب خاص در قالب پایه های DNA اصلاح شده به پژوهش پرداختند. این قالب ها به عنوان ترکیبات اضافی شناخه شده و در کشت بافت و مدل های موشی دیابت دیده می شود. در واقع آن ها ترکیب DNA اضافی یافتند که N2-(1-carboxyethyl)-2′-deoxyguanosine یا CEdG نامیده می شود. علاوه بر این میزان زیاد گلوکز در اصلاح روند سلول دخیل است.

Termini بیان می دارد: “قرار گرفتن در معرض گلوکز زیاد باعث به وجود آمدن ترکیبات اضافی DNA و سرکوب ترمیم آن می شود که در کنار هم موجب بی ثباتی ژنوم و سرطان می گردد.”

اخیرا، Termini و همکارانش مطالعه ای بالینی را به سرانجام رساندند که در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ میزان CEdG را [در DNA] و در RNAی همتایش (CEG) اندازه گیری نموده اند. همانطور که در موش ها مشاهده شد در انسان های دیابتی نیز میزان CEdG و CEG به طور قابل توجهی بیشتر از کسانی است که سالم اند.


بیشتر بخوانید:دیابت نوع ۲: حقیقت‌ها و افسانه‌ها


اما تیم مذکور کار خود را در آن جا به پایان نرساند. آن ها می خواستند دلایل مولکولی عدم ترمیم ترکیبات اضافی توسط سلول ها را به درستی تعیین نمایند. آن ها دو پروتئین را که به نظر در این فرآیند دخیل اند، شناسایی کردند: فاکتور رونویسی HIF1α و پروتئین سیگنالینگ mTORC1 که هر دو در هنگام بیماری دیابت فعالیت کمتری از خود نشان می دهند. HIF1α چندین ژن درگیر در فرآیند ترمیم را فعال می کند.

Termini می گوید: “ما دریافتیم که اگر HIF1α را در یک محیط با گلوکز بالا تثبیت نماییم، ترمیم DNA را افزایش و آسیب به آن را کاهش می دهیم. mTORC1 در اصل HIF1α را کنترل می کند. بنابراین در صورت تحریک mTORC1 شما HIF1α را نیز تحریک می نمایید.”

با توجه به گفته های Termini، داروهای متعددی جهت تحریک mTORC1 و HIF1α در حال حاضر وجود دارد. پژوهشگران به دنبال این موردند که دریابند آیا این داروها خطر ابتلا به سرطان را نیز در مدل های جانوری کاهش می دهند و اگر به این شکل است بتوانند این داروها را بر روی انسان ها نیز آزمایش کنند.


بیشتر بخوانید:روزه‌داری متناوب ممکن است به مبارزه با دیابت نوع ۲ کمک کند


Termini خاطر نشان می کند که Metformin که یک داروی دیابت رایج است به کاهش میزان قند خون کمک کرده و ترمیم DNA را نیز تحریک می کند. او می گوید: “ما در حال آزمایش متفورمین در ترکیب با داروهایی هستیم که به طور خاص HIF1α  را تثبیت کرده و یا پیام رسانی mTORC1 را در مدل های حیوانی مبتلا به دیابت تقویت می نماید.”

وی ادامه می دهد:

در همین حال، یک مسیر سریع تر برای بیماران دیابتی به منظور کاهش خطر ابتلا به سرطان می تواند کنترل هر چه بهتر قند خون آن ها باشد. این به نظر یک راه حل ساده می آید اما برای اکثر افراد این کنترل (قند) دشوار است.