ویرایش ژن

ویرایش CRISPR راهی برای درمان بیماری ها یا عامل ایجاد سرطان؟

شما تقریبا درمورد CRISPR-Cas9 که ممکن است انقلابی عظیم در زمینه های پزشکی به وجود آورد، اطلاعاتی کسب کرده باشید. دستکاری این ژن همچنین ممکن است موجب موجب به وجود آمدن تومور شود.

این مطلب از دو مقاله ای که در Nature Medicine منتشر شده، به دست آمده است. این دو مقاله برروی ژن P53 کرده است که نقش مهمی در جلوگیری از به وجود آمدن تومور با از بین بردن سلول های دارای DNA آسیب دیده دارد. طبق آخرین تحقیقات انجام شده، اگر p53 همواره به درستی کار کند، امکان تشکیل بیشتر تومورهای انسانی به وجود نمی آید. بعضی از محققان اشاره دارند بر اینکه این ژن نگهبان و محافظ ژنوم می باشد.

متاسفانه، ژن p53 همچنین چیزی از یک پدافند طبیعی می باشد در برابر انواع تغییراتی که توسط CRISPR-Cas9 در ژنوم ایجاد می شود. زمانی که پژوهشگران از CRISPR در جهت برش و جانشینی بعضی از قطعات DNA استفاده می کنند، فعالیت P53 جهش پیدا کرده و سلول های ویرایش شده خود را ویران می کند.


بیشتر بخوانید: تغییر نقش الگو بال پروانه ها با CRISPER-Cas۹


در این جا مسئله ای که وجود دارد این است؛ زمانی که CRISPR-Cas9 ویرایش Doesstick را انجام می دهد، ژن p53 سلولها به همان روشی که تصور می شود، عمل نخواهد کرد. به این ترتیب عمل غیر عادی این ژن ممکن است یک پیشرو برای دسته ای از سرطان ها نظیر سرطان تخمدان، رود بزرگ یا راست روده و سرطان مری به حساب آید.

Emma Haapaniemi، نویسنده ی یکی از این مقالات در مطبوعات منتشر شده گفت:

ما قصد داریم با برگزیدن سلول هایی که ژن آسیب دیده را اصلاح کرده اند، آن ها را تثبیت کنیم؛ همچنین ممکن است سهوا سلولهایی را که فاقد ژن p53 در حال کار می باشند را برگزینیم.

وی افزود:

اگر این سلول ها به بیمارانی که در معرض ابتلا به بیماری های ارثی قرار دارند، منتقل شود، می توانند باعث افزایش خطر سرطان در این افراد و همچنین افزایش نگرانی در مورد امنیت ژن درمانی های مبتنی بر CRISPR شوند.

اما نگران نباشید، انقلاب CRISPR آنچنان دور از دسترس نیست. مطالعات انجام شده در رابطه با این موضوع تنها بر روی یک نوع ویرایش CRISPR تمرکز دارند: جانشینی DNA سالم به جای DNAای که عامل بیماری می باشد(اصلاح ژن) با استفاده از CRISPR-Cas9. در حالی که Cas9 شناخته شده ترین آنزیم CRISPR می باشد، آنزیم های دیگری نظیر Cpf1 وجود دارد که ما هنوز نمی دانیم که آیا به کار بردن آنها باعث ایجاد مسائل مشابه با p53 می شود یانه.


بیشتر بخوانید: آیا ما واقعا برای انقلاب ژنتیکی آمادگی داریم؟


ما همچنین می توانیم به راحتی از کریسپر برای از بین بردن DNA عامل بیماری بدون جایگزینی آن یا اصلاح ژن استفاده کنیم. Haapaniemi نوشت:

این نوع از ویرایش حتی زمانی که p53 در حال فعالیت می باشد، می تواند انجام شود.

نویسندگان این دو مطالعه بر این باورند که تحقیقات آنها نشان دهنده ی این نیست که CRISPR-Cas9 مضر یا خطرناک است بلکه باید در به کار گیری آن محتاطانه تر عمل کرد. متاسفانه بعد از اظهار جزئیات دقیق در این دو مطالعه و انتشار آن سهام شرکت هایی که بر روی این نوع ڗن درمانی سرمایه گذاری کرده بودند بسیار کاهش یافت.