Brain-Hemispheres

راز غالبیت نیم‌کره‌های مغز به یکدیگر

دو نیمکره‌ی مغز ما، چپ و راست- هر کدام برای عملکردهای متفاوتی اختصاصی گشته اند. مطالعات اخیر در این باره سوال می نمایند که چه گونه این مسائل به وجود می آید و به نتایج شگفت انگیزی دست یافته اند.

غلبه‌ی نیمکره ای که لاترالیزسیون (یک طرفه شدن) عملکرد مغز نیز گفته می شود، به تمایل سمت چپ یا راست مغز به منظور انجام دادن فعالیت های اختصاصی مغز اشاره می کند. اگرچه هر دو قسمت مغز تقریبا شبیه هم هستند ولی اصولا یک نیم کره دارای عملکردهای بیشتری نسبت به نیم کره‌ی طرف مقابل است. به طور مثال، نیم کره‌ی چپ مغز دارای نواحی است که با توانایی سخن کفتن در ازتباط هستند (و یا نیم کره‌ی راست مغز در افراد چپ دست)

در گذشته دانشمندان تصور می کردند که انسان ها تنها موجوداتی هستند که این پدیده در آن ها وجود دارد ولی پژوهش های اخیر نشان داده است که این یک طرفه شدن عمل مغز (لاترالیزاسیون) در بین حیوانات، از حشراتی مثل زنبور عسل گرفته تا پستانداران آبزی مانند نهنگ های قاتل، صدق می کند.


بیشتر بخوانید:آيا عملكرد نيمكره هاي مغز با يكديگر متفاوت است؟!


کورپوس کالوزوم (Corpus Callosum) که رشته ای ضخیم از سلول های عصبی است، که به آن فیبرهای متصل کننده هم گفته می شود، دو نیم کره را به هم وصل می نماید. این که غلبه‌ی یکی از دو نیم کره دقیقا چه گونه است هنوز نشخص نیست.

اخیرا پزوهشگران از Ruhr-Universität Bochum در آلمان برای یافتن پاسخ این سوال شروع به جست و جو نموده اند. آن ها به منظور انجام این پژوهش، سیستم بینایی کبوترها را انتخاب کردند و یافته هایشان را در مجله‌ی Cell Reports منتشر نمودند.


بیشتر بخوانید:مغز ما و مهار ترس


مغز پرندگان و تصورات قدیمی

در گذشته دانشمندان تصور می کردند که یک طرف مغز به سادگی ممانعت کننده از طرف مقابل است و آن را نیم کره‌ی غالب می نامیدند.

پروفسور  Onur Güntürkün شرح می دهند که در گذشته فرض بر این بود که نیم کره‌ی غالب، سیگنال هایی بازدارنده را به نیم کره‌های دیگر انتقال می‌دهد و به همین طریق عملکردهای اختصاصی را در این ناحیه سرکوب می کند. در واقع نیم کره‌ی غالب به نظر می رسد که بر همسایه‌ی خود چیره شده است. همچنین محققین بیان کردند که پیام های محرک در هر دو طرف پخش می شوند و به همین دلیل اثر متقابل این ها روی یکدیگر بیشتر است.

محققان تصمیم گرفتند که از مدل کبوتری استفاده ببرند زیرا در سال های اخیر، مطالعاتی یر روی جزییات غلبه‌ی نیم کره ها بر هم در این پرنده صورت گرفته است. به طور مثال در مغز کبوترها، نیم کره‌ی سمت چپ مسئول عملکرد بینایی و تشخیص رنگ هاست. برعکس، نیم کره‌ی سمت راست اغلب با محرک های احساسی سر و کار دارد.

دانشمندان به پرندگان تشخیص رنگ ها را آموزش دادند. این چالش شامل قسمتی از مغز است که از اطلاعات بینایی برای رهبری حرکات خود استفاده می کنند. در این امر، قسمت چپ مغز غالب می باشد.

به منظور این که متوجه شویم که چه گونه در هم رفتن دو نیم کره روی غالبیت تاثیر گذار است، پروفسور Güntürkün و دکتر Qian Xiao متناوبا برخی از نورون های بین دو قسمت مغز را از کار انداختند.


بیشتر بخوانید:۸ ماده مغذی برای عملکرد بهتر مغز


مداخله کردن در Cross-talk (در هم روی)

بعد از، از کار انداختن نورون ها خاصی از یک سمت، آن ها فعالیت نورون هایی را که اغلب قدرتشان را از طرف مقابل دریافت می‌کردند، مشاهده نمودند. به این ترتیب، آن ها می‌توانند مسیری را که نیم کره‌ی غالب به یاری آن کنترل خود را به دست می آورد، شناسایی نموده و از هم جدا کنند.

پژوهشگران نشان داده اند که به جز بازدارندگی در طی این امر مهم از طرف راست، سمت چپ می تواند در منتقل کردن پاسخ ها به طرف مقابل تاخیر ایجاد کند پس از درگیر شدن آن ممانعت به عمل می آورد.

همان طور که پروفسور  Güntürkün می‌گوید: “عملکرد نیم کره‌‌ی سمت راست در کنترل پاسخ ها بسیار کند است.”

با وجود ممانعت انحصاری پاسخ ها، سمت راست مغز همچنان عملکرد خود را دارد ولی سیگنال های آن انقدر تاخیری هستند که موجب اختلال در رفتار پرندگان می‌گردند.


بیشتر بخوانید:زندگی سالم=کاهش خطر سکته‌ی مغزی


Güntürkün بیان می‌دارد:

نتایج نشان می دهد که غالبیت نیم کره‌ها دارای مکانیسم پیچیده‌ای می باشد. این مسئله بر اساس یک تاثیر ممانعتی یا تحریکی نیست و به وسیله‌ی یک تاخیر موقتی بسیار جزئی در فعالیت سلول های عصبی در نیم‌کره‌ی مقابل ایجاد می گردد.

یافته ها روش های نوینی برای بررسی غالبیت نیم‌کره‌ها به وجود آورده اند. پژوهش ها به این سمت سوق داده شده اند که مورد مذکور پدیده‌ی ویژه ای است که به طور قابل توجهی بسیاری از قسمت های زندگی را از صدمه محفوظ نگه می دارد.

هر چند به نظر می رسد که برای مدتی این مورد بی سر و صدا باقی مانده بود. پیش از آن که ما درک نمایم که چقدر تقسیم وظایف بین دو نیم‌کره سودمند است.


بیشتر بخوانید:سکته‌های مغزی به طور قابل توجهی زوال عقل را افزایش می‌دهند


راز غالبیت نیم‌کره‌های مغز به یکدیگر
۵ (۱۰۰%) ۱ vote[s]