نکاتی در مورد سلامت مو

روش های محافظت از موی خود

ما تقریبا صد هزار مو روی سر خود داریم. هر تار مو دارای سه لایه است. لایه ی کوتیکول یا لایه ی خارجی که از دو لایه ی درونی محافظت می کند.

موی درخشان نشانه ی داشتن موی سالم است زیرا لایه ی کوتیکول نور را منعکس می کند. این لایه همچنین، لایه های درونی را از گرما، نور خورشید، کلرین و تمامی خطراتی که ما را در زندگی تهدید می کنند، محافظت می کند.

زمانی که مو آسیب می بیند، پوسته(کوتیکول)جدا می شود و مو خشک می شود. علت این امر این است که دو لایه ی درونی مو محافظت نمی شوند و می شکنند و تار به نظر می رسند.

نوع موی هر فرد- چه صاف باشد چه فر- می تواند در درخشش مو نیز موثر باشد. سبوم(Sebum )که روغن طبیعی مو است، مو های صاف را بهتر از مو های فر پوشش می دهد. علت درخشش مو های صاف همین است.
بسته به این که موی فرد چقدر بلند است یا چقدر سریع رشد می کند، انتهای هر تار مو می تواند چند سالی قدیمی تر باشد. پس هر تار مو چند تابستان با آفتاب بسیار گرم و آب شور و سرمای زمستان و خشکی هوا را سپری کرده است.

مراقبت از مو

نحوه ی مراقبت شما از مویتان بستگی به نوع مویتان، سبک زندگیتان و مدل مویتان دارد.

 

  • نوع موی شما

افراد داری موهای فر و خشک نیاز به مراقبت های متفاوتی نسبت به افراد دارای موی صاف و نازک دارند. اما با همه ی انواع مو مخصوصا هنگامی که مو خیس است باید با ملایمت رفتار کرد. مو های ‌خیس بلندترند. این حقیقت باعث می شود که مو نسبت به شکستگی یا کوتیکولی آسیب پذیر تر شود.

برخی از افراد متوجه می شوند که در دوران نوجوانی، موهایشان چرب می شود. این اتفاق‌ به این علت رخ می دهد که پیاز مو حاوی غرد چربی است که سبوم می سازند و سبب مرطوب کردن پوست و مو می شوند. در طی این دوران، غدد چربی به علت تغییر هورمون ها طی بلوغ، بیش از حد عادی فعالیت می کنند که باعث تولید چربی بیش از حد نیاز می شود. همانند آکنه،معمولا موهای چرب یک پدیده ی موقت در بلوغ هستند.

بسیاری از نوجوانان از موهای چرب با یکبار شستشوی روزانه-یا بیش از یکبار در صورت فعالیت بیشتر- مراقب می کنند. تا هنگامی که با مو های خیس خود با ملایمت برخورد کنید، شستشوی مکرر نباید آسیبی به مو وارد کند.
اگر صورت شما جوش دارد،به شما پیشنهاد می شود که موی اطراف صورت خود را تمیز نگه دارید تا چربی مو منافذ صورتتان را مسدود نکند.
اگر هر روز-یا بیشتر-مو های خود را می شویید، بهتر است بجای شامپوی مخصوص موهای چرب از شامپوی ملایم(مثلا شامپوی روزانه)استفاده کنید. برای بسیاری از افراد-مخصوصا افراد داری موی نازک، شکننده یا ترکیبی(نوعی از مو که تاج آن چرب است ولی در انتها خشک است)استفاده از شامپوی مخصوص مو های چرب نیز می تواند مضر باشد. اگر مو های شما چرب است و قصد دارید از نرم کننده ی مو استفاده کنید، نرم کننده ای را انتخاب کنید که مخصوص مو های چرب است.

اگر مو های شما خشک است، به شما پیشنهاد می شود تا کمتر مویتان را شستشو دهید. برخی افراد فقط یک بار در هفته مو های خود را می شویند و مشکلی برای آن ها ایجاد نمی شود. بسیاری از افرادی که مو های فر دارند، موهایشان نیز خشک است. این نوع مو ها نسبت به مو های صاف شکننده ترند. بنابرین شما باید نسبت به استفاده ی محصولات فرم دهنده ی داغ مو(مانند انواع اتو های مو)مواظب باشید‌.

 

  • میزان فعالیت شما و علایقتان

آیا ورزش می کنید؟ یا مدت زمان زیادی در کنار ساحل سپری می کنید؟ چنین مواردی می تواند روی مو های شما تاثیر داشته باشد‌.

برای مثال اگر شما ورزشکاری با مو های چرب هستید، ممکن است بخواهید مو های خود را بعد از عرق کردن طی تمرین یا بازی بشویید.
اما اگر شما نجات غریق یا شناگر هستید؛ نور خورشید و آب شور(یا کلرین موجود در استخر)موهای شما را خشک می کند و فرقی نمی کند چه نوع مویی داشته باشید. اگر در معرض نور خورشید، باد یا عناصر دیگر هستید، ممکن است بخواهید از نرم کننده یا شامپویی استفاده کنید که مخصوص موهای خشک است. همچنین پوشیدن کلاه برای حفاظت از مو هنگامی که خارج از خانه هستید به شما توصیه می شود.

 

  • مدل موی شما

استفاده ی بیش از حد از محصولات فرم دهنده ی مو مانند اتوهای فرکننده و صاف کننده می توانند حتی موهای چرب را خشک کنند.

درمان های شیمیایی که مناسب نباشند نیز می توانند به مو آسیب وارد کنند. اگر تصمیم گرفته اید که از درمان های شیمیایی برای رنگ کردن،صاف یا فر کردن موی خود استفاده کنید؛ بهترین کار این است که کار را به عهدی متخصصان بسپارید. متخصصانی که آموزش دیده اند تا به مقدار مناسب مواد شیمیایی اعمال کنند، می توانند نوع موی شما را ارزیابی کنند و تصمیم بگیرند که چه ماده ی شیمیایی به شما بهترین جواب را می دهد.

هنگام انجام درمان های شیمیایی، موارد زیر را باید در نظر گرفت:

 

  •  ریلکسرها( لوسین ها یا کرم هایی که باعث صاف شدن مو می شوند)

ریلکسرها تاثیر خود را با صاف کردن قسمت های فر مو اعمال می کنند.
ریلکسر های حاوی قلیا می توانند سبب ایجاد سوزش پوست یا شکستگی مو شوند‌. هرچند که ریلکسر های بدون قلیا ناراحتی های کمتری ایجاد کنند. هر دو نوع ریلکسر ها، در صورت مصرف اشتباه می توانند مشکل زا باشند.(برای مثال اگر به طور اشتباه مخلوط شوند یا مدت زمان زیادی روی سر بمانند.)

چنگ زدن، برس کشیدن یا شانه زدن مو قبل از استفاده ی ریلکسرها می تواند خطر ناراحتی های محتمل را بالا ببرد. اگر ‌پوست سر شما سوزش دارد، از این ریلکسرها استفاده نکنید.

اگر تصمیم دارید که به صاف کردن مو های خود ادامه دهید، باید حداقل شش هفته تا درمان بعدی صبر کنید. این کار به موهای شما فرصت می دهد تا به اندازه ی کافی بلند شود و شما با درمان بعدی، قسمت های جدید را بدون دست زدن به قسمت های صاف شده ی قبلی صاف کنید.

ریلکسرها در طی یک دوره -حتی وقتی به درستی استفاده شده باشند- می تواند باعث شکستگی مو شوند. استفاده از سشوار، اتو های فرکننده، یا صاف کننده یا رنگ مو بر روی مو هایی که از طریق شیمیایی صاف شده اند، خطر آسیب مو بالا می رود.

 

  • فر موقت

در طی فر کردن موقت، مو های صاف فر می شوند. خطرات این روش مشابه خطرات ذکر شده در ریلکسر هاست.

 

  • رنگ مو

دو نوع رنگ مو وجود دارد؛

۱)دائمی(تا زمانی که مو رشد می کند، رنگ روی قسمت های قبلی باقی می ماند)
۲) نیمه دائمی( رنگ پس از مدتی پاک می شود)
برخی از رنگ مو های نیمه دائمی، مانند حنا، تقریبا ایمن و راحت برای استفاده در منزل هستند. بسیاری از افراد در اثر استفاده از حنا یا محصولات طبیعی دچار اگزما(نوعی حساسیت همراه با خارش)می شوند. بنابراین قبل از مصرف، مقدار کمی از این محصولات را روی ناحیه ی کوچکی امتحان کنید.

سایر درمان های رنگی- مخصوصا درمان های دائمی- سبب کم شدن مو، سوختن مو، قرمزی و سوزش می شوند. تعداد کمی از درمان های رنگی می توانند در بعضی افراد حساسیت و در موارد معدود آسیب های جدی ایجاد کنند. بنابراین اگر نگران هستید که ممکن است نسبت به محصولات حساس باشید با متخصص خود صحبت کنید. همچنین درباره ی
و هیچگاه از رنگ مو روی مژه و ابروی خود استفاده نکنید.

کوتاهی مو به طور منظم یکی از راه های کمک به سالم نگه داشتن مو است. حتی اگر موی بلندی دارید یا می خواهید موی خود را بلند کنید، کوتاه کردن مو می تواند انتهای مو را از دو شاخه شدن یا آسیب حفاظت کند.
در حقیقت، کوتاه کردن مو ممکن است به رشد بهتر مو کمک کند زیرا مو سالم است و نمی شکنند.

دست و پنجه نرم کردن با مشکلات مو

 

  • شوره

شوره ی مو- یا دانه های پوست مرده- ممکن است روی یر و لباس های فرد دیده شود. هیچکس به طور دقیق نمی داند چه عاملی باعث ایجاد شوره ی مو می شود. هر چند مطالعات نشان می دهند که این مشکل ممکن است به علت نوعی قارچ یا ناراحتی پوستی ایجاد شود.

شوره نه واگیردار است نه مسری. شامپو های حاوی سالیسیلیک اسید، زینک یا سلنیم سولفید می تواند دانه های شوره را کاهش دهد. هنگامی که شامپو را روی سر خود می ریزید، کف سر خورد را حداقل برای پنج دقیقه ماساژ دهید( اما چنگ نزنید)و دانه های شوره را با انگشتتان جداکنید. مو های خود را با آب به خوبی شستشو دهید. اگر شوره ی مو بهتر نشد، به دکتر خود مراجعه کنید. او ممکن است شامپو یا لوسیون یا مایعی برای ماساژ دادن سرتان تجویز کند.

 

  • موخوره

هنگامی که بعضی از قسمت ها نازک شوند و بعضی قسمت های دیگر ضخیم شوند، مو می شکند. گاهی این اتفاق نزدیک کف سر رخ میدهد در نتیجه موی فرد هیچوقت خیلی بلند نمی شود. شکستن مو در اصطلاح همان مو خوره است که می تواند تا بالای تار مو حرکت کند.

یک علت عمده ی مو خوره، استفاده ی نامناسب از مواد شیمیایی مانند موارد ذکر شده در بالاست. اما برس کشیدن یا شانه کردن مکرر یا اشتباه(مانند استفاده کردن از شانه با دندانه ی نازک برای مو های ضخیم، فر یا پوش دادن مو) عوامل ایجادکننده ی مو خوره می شوند. بلندی مو یا بافتن آن نیز از دلایل ایجاد مو خوره هستند‌.

بلند کردن بیش از اندازه ی مو یا باز گذاشتن مو بدون استفاده از کمک تخصصی سبب آسیب به کف سر یا مو یا حتی کم شدن مو می شود.

بعضی اوقات مو خوره،خشکی، شکنندگی مو علائم مشکلات پزشکی مانند هیپوتیروئیریسم یا اختلالات خوردن است. اگر موی شما می شکند در صورتیکه شما اصلا از مواد شیمیایی یا محصولات فرم دهنده استفاده نمی کنید، به یک پزشک مراجعه کنید.

 

  •  ریزش و کم شدن مو(Alopecia)

ریزش مو برای همه یک امر طبیعی است. در اصل، ما تقریبا صد تار مو به طور روزانه از دست می دهیم چون تارهای قدیمی می ریزند و جای خود را به تارهای جدید می دهند. هنگامی که مو می ریزد و با موی جدید جایگزین نمی شود، فرد طاس یا در بعضی نواحی طاس می شود.

کاهش مو می تواند موقت یا دائمی باشد. اگر تغییر دادن مدل مو یا درمان کمک نمی کند، به پزشک مراجعه کنید.

مانند سایر بخش های بدن، مو نیز سالم تر است هنگامی که رژیم غذایی درستی داریم، ورزش می کنیم و از نور خورشید محافظتش می کنیم.