عنکبوت سمی

سم عنکبوت می‌تواند درمان یک نوع جدی از صرع باشد

طبق یک مطالعه جدید در استرالیا، یک پروتئین در سم عنکبوت کشف شد که می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا داروی موثری برای نوع نادری از صرع بسازند. سندرم Dravet یک نوع جدی صرع است که معمولا در طی ۱۲ ماه اول زندگی رخ می‌دهد. تشنج که با افزایش دما و نور زیاد رخ می‌دهد، در این بیماری مکرر است. کودکان با سندرم Dravet دچار تاخیر در رشد، اختلالات خواب، اختلالات کلامی و علائم دیگر هستند. این بیماری به درمان های امروزی مقاوم است و اغلب کودکان دارای این بیماری قبل از بزرگسالی می‌میرند. اخیرا یک تیم تحقیقاتی در استرالیا شروع به یافتن جواب ها در سم عنکبوت کردند.

سم عنکبوت و صرع

پژوهشگران به رهبری پروفسور Glenn King از دانشگاه کوینزلند به دنبال جمع آوری انواع مختلف سموم برای استفاده پزشکی هستند. در واقع او دارای بزرگترین مجموعه سموم در دنیا است. پروفسور King در مورد نحوه کمک کردن سم عنکبوت به کودکان سندرم Dravet می‌گوید:

“حدود ۸۰ درصد از موارد سندرم Dravet به دلیل جهش در ژن SCN1A است. وقتی این ژن به درستی کار نکند کانال های سدیمی در مغز که فعالیت مغز را تنظیم می‌کنند به درستی کار نمی‌کنند.”

جهش در ژن SCN1A باعث تغییر دادن نورون های مهارکننده پرسرعت می‌شود. زمانی که این نورون های مهاری فعال می‌شوند موجب کم شدن فعالیت عصبی می‌شوند اما اگر این نورون ها به طور کامل عمل نکنند، حساسیت مغز به هیجان بیشتر می‌شود که شانس تشنج را بالا می‌برد. پژوهشگران اثر پپتید سم عنکبوت را روی مدل موشی با سندرم Dravet آزمایش کردند. آن ها کشف کردند که این مولکول(Hm1a)دقیقا همان رسپتور هایی که تحت تاثیر این بیماری هستند را مورد هدف قرار داده است.

پروفسور Glenn King می‌گوید:

“در مطالعات ما، پپتید به دست آمده از سم عنکبوت توانست کانال های مخصوصی که تحت تاثیر سندرم Dravet بودند را مورد هدف قرار دهد و عملکرد نورون های مغزی را به حالت طبیعی بازگرداند و تشنج را از بین ببرد.”

تحول سم عنکبوت

اگرچه استفاده از سم برای درست کردن دارو ایده جدیدی نیست اما طراحی دارو بر اساس سم عنکبوت غیر عادی است. تا به امروز استفاده از سم خزندگان معمول تر است. برای مثال مهار کننده های ACE، دارو های متداول فشار خون، حاصل یک تحقیق روی سم افعی آمریکای جنوبی است.

پروفسور Steven Petrou که با پروفسور King همکاری کرده است توضیح می‌دهد که چرا در این مطالعه خاص سم عنکبوت مورد استفاده قرار گرفته است:

“عنکبوت ها شکار خود را با ترکیبات سمی که سیستم عصبی را هدف قرار می‌دهد می‌کشند برعکس مارها که سمشان سیستم قلبی عروقی را هدف قرار می‌دهد. تکامل در میلیون ها سال باعث شده سم عنکبوت تنها کانال های یونی خاصی را بدون هیچ عارضه جانبی مورد هدف قرار دهد و دارو های درست شده از سم عنکبوت صحت این امر را تایید می‌کنند.”

پژوهشگران امیدوارند که این یافته ها محرک تحقیقات دیگر شود. پروفسور Petrou باور دارد که این کشف می‌تواند به ساخت دارو های موثر برای درمان سندرم Dravet که به داروهای تشنج امروزی جواب نمی‌دهد کمک کند.