protein powder

پروتئین whey: مزایا و خطرات

افراد به طور معمول از پروتئین Whey به عنوان یک مکمل در کنار ورزش‌های مقاومتی استفاده می‌کنند تا به بهبود سنتز پروتئین عضلانی کمک کند و سرعت رشد توده عضلانی را افزایش دهد. اما Whey چیست و چه مزایایی به همراه دارد؟

شیر از دو پروتئین به نام کازئین و Whey ساخته شده است. پروتئین Whey می‌تواند از کازئین شیر جدا شود یا به عنوان یک محصول جانبی تولید پنیر باشد. پروتئین Whey، پروتئینی کامل است، زیرا تمامی ۹ آمینواسید ضروری بدن را دارد. محتوای لاکتوز آن کم می‌باشد. مزایای زیادی در خصوص مصرف پروتئین Whey مطرح شده است و پژوهشگران دائماً در حال یافتن خوواص درمانی جدید از آن می‌باشند. در اینجا فواید مصرف این پروتئین و عوارض جانبی و خطرات احتمالی آن را مورد بحث قرار می‌دهیم.

فواید و مزایا

کمک به کاهش وزن

مطالعه‌ای بر روی ۱۵۸ نفر انجام شد که در ژورنال Nutrition & Metabolism منتشر شده است؛ کسانی که از پروتئین Whey مصرف کرده بودند، به میزان قابل توجهی چربی بیشتری از دست دادند و حفظ عضلات در آن‌ها بهتر دیده میشد.

خواص ضد-سرطانی

نتایج نوید دهنده‌ای در ژورنال  Anticancer Research در خصوص استفاده از پروتئین Whey در درمان سرطان، منتشر شده است. تحقیقات بیشتری لازم است.

کاهش کلسترول

پژوهشی که در The British Journal of Nutrition منتشر شده است، مکمل‌های Whey را به ۷۰ زن و مرد دارای اضافه وزن به مدت ۱۲ هفته، دادند و تعدادی از پارامترهایی مانند سطح لیپید و انسولین در این افراد اندازه‌گیری شد. آن‌ها دریافتند که در طی ۱۲ هفته، در گروه «Whey» در مقایسه با گروه «کازئین»، شاهد کاهش چشمگیری در کلسترول کلی و سطح کلسترول LDL بودیم.

آسم

پروتئین Whey می‌تواند پاسخ ایمنی را در کودکان مبتلا به آسم بهبود بخشد. یک پژوهش کوچک که شامل ۱۱ کودک بود، در ژورنال International Journal of Food Science and Nutrition منتشر شده است. آن‌ها دریافتند که تغذیه این کودکان با مکمل‌های Whey، به مدت یک ماه و روزانه ۲ بار، پاسخ ایمنی را بهبود می‌بخشد.

فشارخون و بیماری‌های قلبی و عروقی

تحقیقات منتشر شده در International Dairy Journal، نشان می‌دهد که نوشیدنی‌هایی که با پروتئین Whey تکمیل شده بود، فشارخون را در بیماران مبتلا به فشار خون بالا، کاهش می‌دهد؛ خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی نیز در آن‌ها کمتر بود.

کاسته شدن از کاهش وزن در افراد مبتلا به HIV

مطالعه‌ای در ژورنال Clinical and Investigative Medicine منتشر شده است که نشان می‌دهد پروتئین Whey در کاسته شدن از میزان کاهش وزن در میان افراد مبتلا به HIV مثبت، کمک می‌کند.

خطرات احتمالی

برخی از افرادی که به شیر آلرژی دارند، ممکن است به پروتئین Whey نیز حساسیت نشان دهند. در روزهای متوسط، پروتئین Whey، هیچگونه عوارض جانبی ایجاد نمی‌کند. با این حال، مصرف دوزهای بسیار بالا می‌تواند باعث علائم زیر شود:

  • معده درد
  • گرفتگی عضلات
  • کاهش اشتها
  • حالت تهوع
  • سردر
  • خستگی

مصرف مداوم دوزهای بالا از پروتئین Whey، می‌تواند سبب آکنه شود. بعضی از مردم معتقدند که غذاهای تصفیه شده مغذی مانند Whey، خطراتی به همراه دارد، زیرا اگرچه حاوی میزان قابل توجهی مواد مغذی هستند، اما به شدت این تعادل به سمت پروتئین می‌باشد.

انواع پروتئین Whey

۳ نوع اصلی از پروتئین Whey وجود دارد:

  • پروتئین Whey کنسانتره (WPC): این نوع، حاوی مقادیر کم چربی و کربوهیدرات می‌باشد. درصد پروتئین در WPC، به میزان کنسانتره بودن آن بستگی دارد؛ حداقل کنسانتره نهایی حاوی ۳۰% پروتئین و حداکثر کنسانتره نهایی حاوی ۹۰% پروتئین می‌باشد.
  • پروتئین Whey ایزوله (WPI): این نوع از پروتئین برای حذف تمام چربی و لاکتوز، فرآوری می‌شوند. WPI معمولاً حاوی ۹۰% پروتئین است.
  • پروتئین Whey هیدرولیز (WPH): این نوع از پروتئین، فرم از پیش هضم شده‌ی پروتئین Whey می‌باشد، زیرا قبلاً دستخوش هیدرولیز جزئی شده است که فرآیندی ضروری برای جذب پروتئین بدن می‌باشد. WPH، نسبت به انواع دیگر پروتئین Whey نیاز به هضم کامل ندارد. همچنین WPH به طور معمول در مکمل‌های پروتئین دارویی و فرمول‌های نوزادان استفاده می‌شوند که دلیل آن کاهش پتامسیل آلرژن‌ها و هضم بهتر آن می‌باشد.

عضله‌سازی 

مکمل‌های پروتئین Whey به همراه تمرینات مقاونتی، می‌تواند به بهبود سنتز پروتئین عضلانی کمک کند و به رشد توده عضلانی یاری رساند. مطالعه منتشر شده در International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism، نتیجه گرفته است که مصرف مکمل‌های پروتئین Whey در طول تمرینات مقاومتی در مقایسه با تمرینات مقاومتی که بدون مکمل بود، می‌تواند مفید واقع شود. علاوه بر این، کسانی که از این مکمل‌ها استفاده کردند، در افزایش نسبی حجم عضلانی، پیشرفت بهتری داشتند. افزایش توده عضلانی با پروتئین Whey بهتر از کازئین عمل می‌کند.