شیر مادر و اثر آن بر چپ دست بودن نوزاد !

تغذیه با شیر مادر ممکن است بر دست دادن نوزادان اثر گذارد ! تحقیقات جدید ارتباطی بین این دو یافته اند.

حدود ۹۰% مردم راست دست و ۱۰% دیگر، چپ دست هستند. اما اینکه چرا بعضی از ما چپ دست هستیم و بقیه اینطور نیستند ، هنوز یک راز بزرگ علمی است. مجله ی علمی laterality در این هفته مطلب جدیدی را منتشر کرده که ممکن است تا حدی این راز را روشن سازد.

پرفسور philipe P. Hujoel  از دانشکده دندان پزشکی دانشگاه واشنگتن در شهر سیتل ، این مطالعه ، که تغذیه از شیر مادر بر چپ دست یا راست دست بودن نوزاد بعداً در زندگی اثر دارد یا خیر را مورد بررسی قرار داده است. پرفسور اطلاعاتی را از ۷ مورد نظرسنجی بزرگ از ۵ کشور مختلف جمع آوری کرد و یک اثر شگفت انگیز را یافت . او کشف کرد که در بیش از ۶۰ هزار مادر و فرزند ، یک وابستگی واضح میان تغذیه با شیر مادر و چپ دست بودن نوزاد برقرار است.

دانشمندان کودکان را در دو دسته ی راست دست بودن و نبودن ( چپ دستی و یا قابلیت استفاده از هردو دست) طبقه بندی کردند و دریافتند که شیر مادر شانس اینکه بچه چپ دست شود و یا از هر دو دست استفاده کند را به وضوح میکاهد. در مقایسه با تغذیه از شیر بطری ( مثل شیر خشک) ، شیر مادر اگر کمتر از یک ماه مورد استفاده قرار بگیرد ، شانس اینکه بچه چپ دست شود یا از هردو دست کمک گیرد را ۹% کاهش میدهد. همچنین اگر برای ۱ تا ۶ ماه از شیر مادر تغذیه شود ، این شانس ۱۵% کاهش می یابد. اما پرقدرت ترین اثر زمانی یافت شد که شیر مادر برای بیش از ۶ ماه مصرف شده بود. در این گروه ، شانس چپ دست شدن و یا استفاده از هردو دست ۲۲% کاهش یافت!

این به آن معنا بود که تغذیه با شیر مادر برای بیش از ۶ ماه ، شیوع چپ دستی و یا استفاده از هردو دست را از ۱۳% به ۱۰% میرساند که به آن معناست که احتمالا در هر ۵۰ مورد از گروه نوزادانی که از بطری تغذیه کرده اند ، به دلیل فقدان شیرمادر ، چپ دست شده اند.  تغذیه با شیر مادر برای بیش از ۹ ماه تاثیر بیشتری نسبت به مصرف آن در ۶ ماه ندارد.


ممکن است بپرسید چرا شیر مادر ممکن است بر چپ دست و راست دست شدن تاثیرگذار باشد؟

اول از همه ، قبلا نشان داده شده که چپ دستی تا حدی اثرات ژنتیکی دارد ، اما عمدتا توسط عوامل محیطی تعیین میشود . یک مقیاس بزرگ در مطالعه ای از دوقلوها ، که چپ دست بودن را در دوقلوها ، والدین و خواهر و برادرانشان بررسی میکرد ، دربر داشت که حدودا فقط ۲۵% از تفاوت های میان افراد برسر چپ دستی و راست دستی میتواند توسط ژن ها توضیح داده شود ، درحالی که ۷۵% آنها به وسیله ی عوامل محیطی مشخص شده اند.

محققان دست اندرکار مدت طولانی است که مشکوک هستند که بسیاری از این عوامل محیطی در اوایل زندگی (در دوره ی قبل از تولد و یا کمی بعد از آن) بر چپ دستی و راست دستی افراد اثر میگذارد. همانطور که برای بسیاری از ما بسیار سریع مشخص شده است که چپ دست یا راست دست هستیم .

این عوامل محیطی میتوانند  فصل تولد ، استرس در طول تولد و اولین تجربه های عینی از دست ها  باشد ! تغذیه با شیر مادر نیز به عنوان یکی از این عوامل محیطی پیشنهاد شده است . در صورتی که ممکن نباشد این عامل به هیچ نتیجه ی قوی از مکانیسم های اپیدمیولوژیک ( مانند انچه که در پروژه ی پرفسور  Hujoel ارائه شده بود) برسد ،۲ توضیح احتمالی برعلت اثر تغذیه با شیر مادر بر چپ دستی و راست دستی افراد وجود دارد.


 

از یک طرف ، نشان داده شده که تغذیه با شیر مادر ، پیشرفت های اولیه مغز را با کاهش دادن توسعه ی ماده ی سفید در قسمت پیشانی مغز و مناطق مرتبط با آن تغییر میدهد. علاوه براین ، دیده شده است که کودکانی که از شیر مادر تغذیه شده اند ، در زندگی عملکرد های شناختی بهتر و IQ های بالاتری دارند. همانطور که چپی و راستی دست نیز از مغز منشا میگیرد ، ممکن است که تغذیه با شیر مادر به توسعه ی مناطق مغزی مرتبط با دست اثر گذارد . مثل قشر حرکتی !   در واقع این مطلب توسط یافته های جدید در rhesus macaques پیشنهاد شده است.

به عبارت دیگر ، پرفسور Hujoel بیان میکند که پاسخ های هورمونی ، با پیوند میان مادر و فرزند درحین شیردهی مرتبط است که همچنین ممکن است بر چپ دستی و راست دستی نوزاد اثر بگذارد. درحالی که در حال حاضر هیچ مطالعه ای  مبنی بر اثر مستقیم اکسی توسین ( هورمون عاطفی انسان )  بر چپ دستی و راست دستی ، وجود ندارد .

این مطلب نیز ارائه شده که هورمون های جنسی مثل استروژن و تستسترون میتواند عدم تقارن نیمکره های عملکردی در مغز را تحت تاثیر قرار دهد.  چون چپ دستی و راست دستی یک حالت از اختلاف چپ و راست در مغز است ، در واقع ممکن است که پاسخ هورمونی تغذیه با شیر مادر و چپ دستی و راست دستی را پیوند دهد .

اما یقینا تحقیقات بیشتری لازم است تا علت این موضوع روشن شود .

شیر مادر و اثر آن بر چپ دست بودن نوزاد !
۵ (۱۰۰%) ۲ votes