Embryo

چگونه نوزادان در رحم مادرشان تنفس می‌کنند؟

نوزادان در همان اوایل بارداری نیاز به اکسیژن دارند. اما یک‌ کودک‌ اولین تنفس خود را بعد از تولد تجربه می‌کند. این بدان معنی است که نوزادان به طور واقعی(مانند بقیه‌ی افراد) تنفس نمی‌کنند، در عوض بند ناف اکسیژن مورد نیاز نوزادان را تا بعد از تولدشان تامین می‌کند.

تکامل ریه‌ی جنین در اوایل باردرای آغاز می‌شود، اما تا ماه نهم کامل نمی‌شود. بین ۲۴ الی ۳۶ هفته پس از بارداری، ریه ها شروع به تولید Alveoil -کیسه چه های ریوی که با اکسیژن پر می‌شوند- می‌کند. تا زمانی که این کیسه‌چه ها به طور کامل توسعه نیافته باشند، کودک نمی‌تواند در خارج از رحم مادر تنفس کند.

گاهی مادران در هنگام زایمان نگران طرز تنفس نوزادان خود هستند، به خصوص وقتی که نوزاد در محدوده‌ی باریک کانال تولد (واژن) عبور می‌کنند. اما حقیقت این است که بند ناف همچنان اکسیژن نوزاد را تا بعد از تولد نیز فراهم می‌کند.

در اوایل دوران بارداری، یک جنین در حال تکامل بیشتر شبیه یک توده‌ای از سلول به نظر می‌رسد تا یک انسان. پس در این هفته های اولیه، نیازی به تنفس نیست. مورد بعد این است که بند ناف منبع اصلی اکسیژن برای جنین است. و تا زمانی که بند ناف باقی بماند، خطر خفگی در داخل یا خارج رحم وجود ندارد.

دو سیستم زیست شناختی در اکسیژن رسانی به کودک نقش مهمی ایفا می‌کنند که عبارتند از:

بند ناف

پس از ۵ الی ۶ هفته حاملگی، بند ناف برای تولید اکسیژن به طور مستقیم به بدن جنین در حال تکامل اتصال می‌یابد. در واقع بند ناف به جفت متصل می‌شود و جفت نیز به رحم متصل می‌گردد. هر دو این ها ساختار بسیاری از عروق خونی را تشکیل می‌دهند و همچنان در طول بارداری رشد و تکامل نیز می‌‌یابند. بند ناف و‌جفت باهم مواد مغذی را از مادر به نوزاد منتقل می‌کنند. آن ها همچنین خون غنی از اکسیژن مورد نیاز نوزاد برای رشد را فراهم می‌کنند. این بدان معنی است که مادر برای کودکش تنفس می‌کند و اکسیژن خون او به کودکش منتقل می‌شود. علاوه بر آن با تنفس مادر، دی اکسید کربن نوزاد از طریق جفت به خون مادر منتقل می‌شود و با بازدم مادر، از بین می‌رود. موادی که برای رشد نوزاد ضروری هستند مانند اکسیژن، هرگز با مواد زائدی که نوزاد تولید می‌کند، ارتباط ندارند. آن ها از طریق دو طناب جداگانه از بند ناف عبور می‌کنند.

توسعه ریه در رحم 

معمولا پی از ٣۵ الی ۳۶ هفته حاملگی، تکامل ریه انجام‌ می‌شود. با این حال تکامل ریه در هر جنین متفاوت است و‌ ممکن است اشتباه محاسبه شود. به همین دلیل، اغلب نوزادانی که دچار نارسایی زودرس هستند، مشکلات تنفسی را تجربه می‌کنند. استروئید ها ممکن است به سرعت تکامل ریه‌ی نوزاد کمک کند. هنگامی که یک زن می‌خواهد زودتر از موعود زایمان کند یا زمانی که او در خطر زایمان زودرس قرار می‌گیرد، پزشکان توصیه می‌کنند که استروئید به مادر تزریق شود تا شانس زنده ماندن نوزاد در خارج از رحم بیشتر شود. حتی زمانی که ریه های جنین به طور کامل رشد کند، بازهم جنین تا بعد از تولد تنفس نمی‌کند. جنین های در حال رشد با مایع آمینوتیک احاطه شده‌اند و با همین مایع آمینوتیک ریه هایشان پر می‌شود. در پایان نه ماه بارداری، نوزادان تمرین نفس کشیدن می‌کنند اما این تنفس تهی از اکسیژن است و‌ تنها ریه هایشان را از مایع آمینوتیک پر می‌کنند. از آنجا که پر شدن ریه جنین ها با مایع آمینوتیک‌ طبیعی است، پس هیچ گاه جنین ها در رحم غرق نمی‌شوند.


بیشتر بخوانید:لگد زدن جنین ها، فراتر از یک اتفاق


اگر جفت با بند ناف دچار مشکل شوند، هیچ راه دیگری برای نفس کشیدن نوزاد وجود ندارد. در نتیجه مشکلات مربوط به این ساختار ها می‌تواند نقایض مادرزادی، آسیب مغزی و یا حتی مرگ جنین را به دنبال داشته باشد.

تنفس قبل و‌بعد از تولد

بعضی از نوزادان هنگام تولد با بند ناف پیچیده شده اطراف گردنشان متولد می‌شوند. این مسئله نسبتا شایع است و در۱۲ الی ٣٧ درصد زایمان ها اتفاق می‌افتد. در بیشتر موارد بند ناف پیچیده شده مشکلی ایجاد نمی‌کند و به این دلیل است که بند ناف هنوز قادر به رساندن اکسیژن به نوزاد است. با این حال اگر بند ناف بسیار محکم اطراف گردن نوزاد بپیچد، ممکن است اکسیژن در بند ناف گیر کند و موجب خفگی نوزاد شود. پس در طول زایمان و در صورت امکان بند ناف را باز می‌کنند. هنگامی که نوزاد متولد می‌شود به محیط جدید – که شامل تغییرات دما، در معرض قرار داشتن اکسیژن و همچنین عدم وجود مایع آمینوتیک است- باعث اولین تنفس کودک می‌شود.

بعضی از نوزادان هنگام‌ تولد اولین جنبش روده‌ی خود را قبل از خروج از رحم انجام می‌دهند. این مدفوع مکانیوم Meconium نامیده می‌شود. در طول تمرین تنفسی که نوزاد همچنین قبل از تولد انجام می‌دهد ممکن است مکانیوم وارد بدنش شود. استنشاق مکانیوم جدی است و می‌تواند به تنفس نوزاد در خارج از رحم اثر گذارد. بنابراین نوزادانی که مکانیوم را استنشاق می‌کنند بعد از زایمان با مکش و اکسیژن در زیر دستگاه درمان می‌شوند.

زایمان در آب 

بسیاری از بیمارستان ها زایمان در آب را توصیه می‌کنند و‌همچنین بسیاری از مادران آن را به زایمان سنتی ترجیح می‌دهند. زایمان در آب می‌تواند آرامش بخش باشد و همچنین به کاهش درد کمک‌ کند و البته که محیط رحم را هم تقلید می‌کند. به طور کلی زایمان در آب امن و راحت است و تنفس کودک را دچار مشکل نمی‌کند. این موضوع به این دلیل است که گرفتن اکسیژن از بند ناف ادامه می‌یابد  تا نوزاد از واژن خارج شود. نوزادی که مدت زمان زیادی طول بکشد تا از واژن خارج شود، از لحاظ نظری ممکن است غرق شود. همچنین گزارش های جداگانه نشان می‌دهد که نوزاد هنگام تولد در آب زخمی می‌شود. با این حال با بررسی های متعدد مربوط به تولد در آب مشاهده شد که هیچ‌ خطری نوزاد را تهدید نمی‌کند. پس از تولد در آب، نوزاد به خارج از آب می‌رسد و اولین نفس خود را می‌گیرد.

محرومیت اکسیژن به عنوان آسیب زایمانی 

هنگامی که نوزاد اکسیژن کافی در طول زایمان یا بعد از آن دریافت نکند، دچار بیماری هیپوکسی Hypoxia می‌شود. هیپوکسی مغز و‌ بدن نوزاد را که توسط اکسیژن عملکرد مناسبی دارند، محروم می‌کند. این بیماری می‌تواند طیف وسیعی از آسیب های زایمانی از جمله فلج مغزی و‌ مرگ را ایجاد کند.

علل شایع هیپوکسی عبارتند از: مشکلات بند ناف مانند زخمی شدن بند ناف یا زخمی شدن بند ناف با عروق خونی. مورد بعد این است که نوزادان متولد شده از محرومیت اکسیژن در هنگام تولد رنج ببرند. و‌ مورد اخر، خونریزی بیش از حد در دوران بارداری یا تولد است.

مراقبت های پرستاری در طول زایمان خطر ابتلا به هیپوکسی را کاهش می‌دهد. نوزاد مبتلا به هیپوکسی نیاز به مراقبت ویژه دارد و با اکسیژن و تهویه درمان می‌شود.