Eclipse

انواع ماه و خورشید گرفتگی

یک خورشید/ماه گرفتگی زمانی رخ می‌دهد که سایه ی یک جسم آسمانی بر  روی جسم آسمانی دیگری مانند ماه یا یک سیاره ی دیگر بیوفتد. دو نوع گرفتگی بر روی زمین ایجاد می‌شود: ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی.

گرفتگی ماه چیست؟

ماه در یک مدار دو زمین حرکت می‌کند و در همن زمان زمین نیز به دور خورشد می‌چرخد. گاهی اوقات زمین بین خورشید و ماه حرکت می‌کند هنگامی که این اتفاق می‌افتد؛ نور خورشید که به صورت عادی از ماه منعکس می‌شد توسط زمین مسدود می‌شود. «این نور خورشد علت درخشندگی ماه است» به جای برخورد نور با سطح ماه، سایه ی زمین بر روی آن می‌افتد. به این حالت ماه گرفتگی یا خسوف گفته می‌شود. خسوف تنها در حین کامل بودن ماه اتفاق می‌افتد. گرفتگی ماه در هنگام شب از زمین قابل مشاهده است. دو نوع خسوف وجود دارد: گرفتگی کامل ماه و گرفتگی جزئی ماه.

  1. گرفتگی کامل ماه زمانی رخ می‌دهد که ماه و خورشید در سمت مقابل زمین قرار گرفته باشند. اگرچه ماه در سایه ی زمین قرار دارد اما مقدار کمی از نور خورشید به ماه می‌رسد. نور خورشید از میان جو زمین عبور گرده و اتمسفر مقدار زیادی از نور آبی را فیلتر می‌کند. این اتفاق باعث می‌شود ماه از زمین به رنگ قرمز دیده شود.
  2. گرفتگی جزئی زمانی اتفاق می‌افتد که فقط بخشی از ماه وارد سایه ی زمین شده باشد. در یک گرفتگی جزئی ماه، قسمتی از ماه که زیر سایه ی زمین قرار گرفته بسیار تاریک به نظر می‌رسد. آنچه مردم در طول یک ماه گرفتگی جزئی از زمین مشاهده می‌کنند به نحوه ی قرار گیری خورشید، ماه و زمین بستگی دارد. گرفتگی ماه معمولا چند ساعت به طول می‌انجامد. در یک سال حداقل دو گرفتگی جزئی ماه رخ می‌دهد. اما گرفتگی های کامل نادر هستند. نگاه کردن به گرفتگی ماه کاملا بی خطر است.

گرفتگی خورشید چسست؟

گاهی اوقات ماه در مدار زمین بین خورشید و زمین حرکت می‌کند. هنگامی که این اتفاق می‌افتد ماه جلوی نور خورشیدی که به زمین می‌رسد را می‌گیرد. این امر سبب ایجاد خورشد گرفتگی می‌شود. در طول یک خورشید گرفتگی سایه ی ماه بر روی زمین می‌افتد. سه نوع خورشید گرفتگی وجود دارد:

  1. خورشید گرفتگی کامل: یک کسوف که نتها در قسمت کوچکی از زمین قابل مشاهد است. افرادی که خورشید گرفتگی کامل را می‌بینند، در حین برخورد سایه ی ماه با زمین، در مرکز سایه ی ماه قرار دارند. در این حالت آسمان ماننده شب بسیار تاریک می‌شود. برای ایجاد کسوف کامل، خورشید، ماه و زمین باید در یک خط مستقیم قرار گیرند.
  2. خورشید گرفتگی جزئی: این نوع از خورشید گرفتگی زمانی رخ می‌دهد که خورشید، ماه و زمین به طور دقیق در یک خط مستقیم قرار نگرفته باشند. و خورشید در قسمت کوچکی از سطح زمین سایه می‌اندازد.
  3. خورشید گرفتگی حلقوی: این نوع زمانی اتفاق می‌افتد که ماه نسبت به زمین دور است. از آنجا که ماه دور تر از زمین است کوچکتر به نظر می‌رسد. این اتفاق تمام نمای خورشید را مسدود نمی‌کند. ماه رو به روی خورشید مانند یک دیسک تیره در بالفای دیسک بزرگتر خورشیدی رنگ، به نظر می‌رسد. این حالت مانند یک حلقه در اطراف ماه دیده می‌شود.

در طول یک خورشد گرفتگی، ماه دو سایه بر روی زمین ایجاد می‌کند. به سایه ی اول umbra یا UM bruh گفته می‌شود. این سایه وقتی به زمین می‌رسد کوچکتر می‌شود و مرکز تاریک سایه ی ماه است. سایه ی دوم penumbra یا pe NUM bruh نامیده می‌شود. این سایه هنگامی که به زمین می‌رسد بزرگتر می‌شود. افرادی که زیر سایه ی penumbra ایستاده باشند یک گرفتگی جزئی خواهند دید و افرادی که زیر سایه ی umbra ایستاده اند یک گرفتگی کامل را مشاهده خواهند کرد. گرفتگی های خورشید هر ۱۸ ماه یک بار اتفاق می‌افتد و برخلاف گرفتگی های ماه، تنها چند دقیقه به طول می‌انجامند.

هرگز به صورت مستقیم به خورشید نگاه نکنید. ین کار می‌تواند به طور دائمی به چشم شما آسیب برساند! شما باید از تجهیزات ایمنی برای مشاهده هر نوع خورشید گرفتگی استفاده کنید.

چرا ناسا راجع به گرفتگی ها مطالعه می‌کند؟

صدها سال پیش زمانی که مردم ماه را در حین خسوف دیدند؛ کشف کردند که شکل زمین به صورت دایره ای می‌باشد. حتی بعد از گذشت سال ها دانشمندان هنوز هم در حین ماه گرفتگی، موضوعات جدیدی  راجع به ماه متوجه می‌شوند. در دسامبر ۲۰۱۱ فضاپیمای شناسایی کننده ی قمری ناسا، اطلاعاتی در مورد چگونگی سریع سرد شدن قسمت روز ماه «همان قسمتی از ماه که با زمین برخورد می‌کند» در طی یک ماه گرفتگی، فراهم کرد. ناسا از طریق این داده ها سکل سطح ماه را کشف کرد. اگر یک منطقه از سطح ماه صاف باشد می‌تواند به سرعت خنک شود. دانشمندان از این اطلاعات استفاده کردند تا قسمت هایی از ماه که تبا خته سنگ های مسطح پوشیده شده اند را پیدا کنند. ناسا در مورد خورشید گرفتگی ها نیز مطالعه می‌کند. دانشمندان از خورشید گرفتگی به عنوان یک فرصت برای مطالعه ی تاج خورشید «کرونا» استفاده می‌کنند. کرونا لایه ی بالای خورشید است. ناسا در حین یک خورشید گرفتگی از زمین و فضا برای دیدن کرونا، هنگامی که ماه نور خورشید را مسدود می‌کند، استفاده می‌کند.