Honey bee on the flower

زنبور هاى عسل با حل مسائل پايه رياضي برترى مغز انسان را به چالش مى كشند

توانايى هاى بسیار انسان ها در برابر سایر موجودات همانند اینکه تنها ما انسان ها قادر هستيم به مطالعه ساير جانوران بپردازيم ولي آن ها چنين توانايى ندارند؛ اين تصور را به وجود مى آورد كه انسان ها با دارا بودن از بيشترين تعداد نورون در قشر مغز خود و نيزداشتن شيارهاى فراوان در سطح آن از قدرت ادراك، فهم و حل مسئله بيشترى نسبت به ساير جانوران برخوردار هستند. اما تا كنون اين موضوع به ذهنتان خطور كرده كه ممكن است يك زنبور عسل با مغزى به اندازه ى دانه ى كنجد از شما باهوش تر باشد؟

شايد زنبور هاى عسل مغزى به اندازه ى دانه ى کنجد داشته باشند اما به نظر مى رسد از آنچه كه دانشمندان احتمال مى دادند باهوش ترند. تحقیقاتى كه به تازگى صورت گرفته است نتايج خيره كننده اى را در پى داشته اند. اين تحقيقات حاكى از آنند که زنبور هاى عسل قادر به انجام ریاضیات پايه هستند. اين موضوع نشان مى دهد كه مغز ما با وجود آنكه از بسیاری جانداران بزرگتر است اما إلزاماً دیگر بهتر و يا مخصوصا بى همتا نيست.

در مقاله ای که روز چهارشنبه در Science Advances منتشر شد، محققان به شرح آنكه چگونه با استفاده از كد اشكال رنگی به آموزش ۱۴ زنبور عسل پرداختند؛ اشاره کردند. چنين آموزشى به منظور انجام محاسبات ساده رياضى توسط اين زنبور هاى عسل صورت گرفت. آن ها يك مسئله ى ریاضی را با دو پاسخ ممکن (یکى درست، ديگرى نادرست) مهيا كردند. این زنبوران آموزش دیده بین ۶۳٫۶ و ۷۲٫۱ درصد از مواقع گزينه ى صحيح را برمیگزیدند– اين درصد بطور قابل توجهی بالاتر از مقداريست كه در صورت انتخاب شانسی و احتمالى حاصل مى شود.

این مطالعه به ارتباط بین اندازه مغز و هوش مى پردازد كه خود به سوالات بیشتری منجر خواهد شد. حتی دانشمندان را به اين فكر فرو مى برد که آیا واقعا ریاضیات به آن دشوارى است كه که ما مى انديشيم است یا بسیار ساده تر می توان با آن برخورد کرد.

در در اين مطالعه، زنبورها نه تنها موفق به انجام فعاليت هاى نيازمند پردازش مغز شدند، بلکه می بایست اين عملیات ریاضی را در حافظه کارى خود (بخشى از حافظه ى كوتاه كه در لحظه قرار دارد) انجام دهند. نویسندگان این تحقیق، تحت نظر و راهنمايي اسکارلت هاوارد، به نگارش ن پرداختند. اسکارلت هاروارد یکی از محققین مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه بوده که در مقطع دکترا مشغول به فعالیت است. وى هم چنين در استراليا دانشجوی دانشگاه RMIT مى باشد. از هاوارد مى توان به عنوان نخستين نویسنده سال ۲۰۱۸ نام برد که نشان می دهد زنبور عسل مفهوم انتزاعی ریاضیاتى صفر را درک می کند. زنبورها با آموزش انجام ریاضیات پايه، آنچه كه ما در مورد اندازه مغز و قدرت آن مى دانستيم را زير سؤال بردند.

البته لازم به ذكر است كه زنبور هاى عسل مسائل ریاضی را آنطور كه ما انجام مى دهيم (نوشتن مسائل بوسيله ى اعداد با علامت جمع و تفريق بین آنها) حل نمى كنند؛ در عوض، آنها رنگ ها را به عنوان يك عملگر متفاوت به رسميت مى شناسن.آن ها رنگ آبی را برای اضافه کردن و رنگ زرد را برای انجام عمل تفریق به کار می گیرند. به عنوان مثال، سه شکل آبی به این معنی بود که پاسخ صحیح يكى از آن ها بيشتر است يعنی؛ عدد چهار و در ضمن سه شکل زرد، به این معنی بود که پاسخ درست یکی کمتر است يعنی عدد دو.

محققان نتایج به دست آمده را هیجان انگیز مى دانتد چرا که علم حساب یک فرایند ادراكى پیچیده است و نیاز به استفاده از حافظه بلند مدت برای حفظ قوانین و حافظه کوتاه مدت برای درگير شدن با طرح هايى كه در مقابل آنهاست دارد.

در یک پیچ و خم Y شکل، (یک وسیله برای انجام آزمون رفتاری متشکل از یک پيج و خم دارای سه بازو که با زاویه ی١٢٠ درجه از هم قرار دارند) زنبورها در صورت انتخاب گزينه ى صحیح بوسيله ى آب شکر پاداش داده شده و با انتخاب راه حل غلط بوسيله ى كنين تلخ تنبيه مى شدند. از آنجا که زنبورها به طور طبیعی در جست و جوى يافتن غذا هستند، آنها به كندوكاو بازگشته و در نتيجه طی این امر یاد می گیرند. دانشمندان مشاهده کردند که هر زنبور عسل تقریبا ۱۰۰ بار این کار را انجام می دهد، چراکه هریک از آن ها هر بار طور مداوم دقیق تر می شود.

دانشمندان زنبورها را به گونه اى آموزش دادند كه جمع و تفریق را بر اساس رنگ اشکال انجام دهند.رزمانیکه که زنبور ها تحت آموزش قرار گرفته بودند، بار ها و بار ها آزمایش شدند. در نهایت آنها صرف نظر از اینکه مشغول به انجام عملیات جمع یا تفریق بوده اند؛ در اغلب موارد پاسخ صحیح را برمی گزیدند.

به طور کلی محققان معتقدند که این نتایج نشاندهنده ى آن است كه در بخش هايى از مغز كه در پریمات ها براى انجام محاسبات ریاضی استفاده می شود (قشر ضخیم و قشر پیشانی) در زنبور های عسل وجود ندارد و البته نیازی به وجودشان نیست. هر چند که علم ریاضی به نوبه ی خود ممکن است برای بقای زنبورها اهمیت نداشته باشد، اما نمی توان منکر اهداف تکاملی که در پی دارد شد. استفاده همزمان از حافظه بلندمدت و کوتاه مدت اگر به انجام وظایفی همچون یادآوری اندازه و شکل و هم چنین انتخاب گلبرگ گلهایی که مغذى ترتد ختم شود اهداف تکاملی در پی خواهد داشت.

نويسندگان بر این باورند:

اطلاعات به دست آمده گام مهمی در ترکیب توانایی های یادگیری محاسبات به روش نمادین در یک حشره بر می دارد و زمینه های متعدد و جدیدی برای تحقیقات آینده را رقم خواهد زد. همچنین این سوال را مطرح می کند که آیا درک عناصر پیچیده برای گونه های دیگری که از مغزهای بزرگ بر خوردار نیستند (همانند زنبور عسل) میسر خواهد بود یا خیر.

بر اساس نتایج این تحقیق، داشنمندان مدعى اند که هیچ یک از زبان ها و توانایی های عددی برای حیوانات به منظور یادگیری ریاضی لازم نیست. شاید، این موضوع نشان می دهد، مغز انسان ها آنقدر ها هم كه گمان مى رفت خاص نیست.

نمره شما به این پست